Lý Bôn
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ riêng:
- Tên một vị anh hùng dân tộc, người khởi xướng và lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống lại ách đô hộ của nhà Lương, lập nên nhà nước Vạn Xuân độc lập: Lý Bôn là tên của một nhân vật lịch sử có công lao to lớn trong việc giành lại quyền tự chủ cho đất nước vào thế kỷ thứ 6.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ riêng:
- Lý Bôn là người có tài văn võ song toàn.
- Cuộc khởi nghĩa của Lý Bôn đã đánh đuổi được thứ sử Tiêu Tư.
- Năm 544, Lý Bôn lên ngôi, xưng là Nam Đế, đặt tên nước là Vạn Xuân.
Các cách sử dụng nâng cao
"Nhà Tiền Lý": triều đại do Lý Bôn sáng lập, tồn tại từ năm 544 đến năm 602.
- Lý Bôn chính là người gây dựng nên nhà Tiền Lý.
"Vua Nam Đế": danh hiệu mà Lý Bôn xưng khi lập quốc.
- Sau khi thắng trận, Lý Bôn xưng là Nam Đế, khẳng định sự bình đẳng với phương Bắc.
Biến thể và từ gần giống
Lý Bí: một tên gọi khác của Lý Bôn, được sử dụng phổ biến trong một số tài liệu lịch sử.
- Một số sách sử chép rằng Lý Bí chính là Lý Bôn.
Lí Phần: một cách ghi chép khác (theo chữ Hán) cho tên của vị anh hùng này.
Từ đồng nghĩa
Lý Nam Đế: tên gọi kết hợp giữa họ, tên và đế hiệu của ông.
- Lý Nam Đế tức là Lý Bôn, vị vua đầu tiên của nhà Tiền Lý.
Người sáng lập nước Vạn Xuân: cụm từ mô tả vai trò lịch sử của ông.
Thành ngữ liên quan
- "Nuôi chí đánh đuổi giặc": cụm từ thường dùng để mô tả chí hướng, quyết tâm của Lý Bôn trước khi phát động khởi nghĩa.
- Từ bỏ chức quan, Lý Bôn lui về quê nhà nuôi chí đánh đuổi giặc.
- ( -Mậu thìn 548)
- Đại thần, người gầy dựng nhà Tiền Lý, xưng Nam đế, cũng gọi là Lý Bí hoặc Lí Phần, quê huyện Long Hưng tỉnh Thái Bình
- Ông từng làm quan với nhà Lương khi nước ta bị chúng đô hộ. Nhà giàu có, tài gồm văn võ, ít lâu ông cáo quan lui về quê, nuôi chí đánh đuổi giặc. Nhân Thứ sử Giao Châu là Tiêu Tư tàn ác, ông dấy quân đánh đuổi Tiêu Tư chạy về Quảng Châu, thu phục Thăng Long. Rồi tiến đánh Lâm ấp, chiêu an dân chúng, tự xưng Nam đế, hiệu đặt nước là Vạn Xuân, hiệu năm là Thiên Đức trong năm Giáp tí 544, có Tinh Thiêu, Triệu Túc giúp việc chính trị, Lí Đại Quyền, Lí Phổ Đĩnh, Triệu Quang Phục coi việc binh bị
- Nhà Lương lại sai tướng Dương Phiêu và Trần Bá Tiên đem quân xâm lược. Ông chống cự nhiều trận bị thua, rút quân về đóng ở hồ Điền Triệt (huyện Lập Thạch). Quân Lương tiến công ông thất thế chạy vào động Khuất Liêu (thuộc tỉnh Hưng Hóa), rồi bịnh mất trong năm Mậu thìn 548. Tướng của ông là Triệu Quang Phục tiếp tục kháng chiến